Tag Archives: Cartomagie

Gevonden: verdwenen dorpen in Nederland

Via LinkedIn ‘hoorde’ ik van een analoge kaart van Verdwenen dorpen in Nederland. Eddie Poppe liet de verdwenen nederzettingen in Nederland zien, die auteur Bert Stulp in zijn boekenserie Verdwenen dorpen in Nederland heeft beschreven. Ik was meteen geraakt: wist je dat waar nu Nieuwegein ligt vroeger het stadje Geyne heeft gelegen? Dat rond Wijk bij Duurstede vroeger de steden Wijk en Dorestad lagen? Hoe zou je die verdwenen dorpen ook anders kunnen visualiseren?

Een lang verhaal heel kort: het eindresultaat is al op ArcGIS Online te vinden. Hier volgt ‘het verhaal achter de kaart”: hoe ben ik te werk gegaan, welke keuzes heb ik waarom gemaakt om tot een zg story map (een kaart met een verhaal erachter) te komen.

 

Eenvoudig ontwerp

verdwenen dorpen

Klik op de kaart om de story map te bekijken

De kracht van een kaart ligt in de mate waarin hij uitnodigt om het verhaal van de kaart te raadplegen, maar vooral om het te ontdekken. De volgende leidraad heb ik gevolgd:

  • Kies een eenvoudige interface die het verhaal versterkt. In dit voorbeeld voegt een functie om kaartlagen aan of uit te zetten weinig toe. Veel knoppen en functies maken een kaart slechter toegankelijk. Het gaat hier om de kunst van het weglaten.
  • Kies een opmaak voor de kaart die uitnodigt om de kaart te gaan verkennen. In dit voorbeeld over verdwenen dorpen wordt gebruik gemaakt van een ondergrond die mij enorm aanspreekt. De ondergrond bestaat uit een mix van de Indicatie Kaart van Archeologische Waarden (IKAW), de Archeologische Monumentenkaart (AMK), basistopografie en een schilderij van de Sint Elisabethsvloed en de dijkbreuk bij Wieldrecht als decor. Daarmee is de sfeer voor de story map gezet. Een topografische ondergrond of luchtfoto zou in relatie tot dit verhaal minder sterk overkomen.

 

Data als webservice beschikbaar maken 

Voor deze kaart heb ik een ondergrond gebruikt met daarop een operationele laag (de locaties van de verdwenen dorpen). Beide lagen zijn als hosted webservice gemaakt met behulp van ArcGIS Online. Ik kies steeds vaker voor hosted service, simpelweg omdat het enorm eenvoudig is om te publiceren en altijd werkt. Nog een voordeel: ik heb er geen eigen server voor nodig en dankzij ArcGIS Online en de cloud staat de webservice ‘always on’.

Voor de ondergrond heb ik een tiled service aangemaakt, omdat deze laag snel weergeven moet worden. Bevragingen op deze kaartlaag zijn niet aan de orde, dus is een tiled service voldoende. Voor de operationele laag heb ik een feature service gepubliceerd. Het voordeel van een feature service is dat je eenvoudig achteraf de opmaak kan aanpassen, maar dat je de informatie in de achterliggende tabel eenvoudig kan raadplegen via bevragingen.

Voor het maken van de tiled service heb ik nog wel een praktische tip:  het is mogelijk om vanuit ArcGIS for Desktop je kaart te publiceren waarna de tiles in de cloud van Esri gegeneerd worden. Voor het generen van tiles worden zogeheten service credits gebruikt. Credits zijn de valuta voor ArcGIS Online. Bang dat je te veel credits gaat verbruiken? ArcGIS Online biedt sinds december 2012 een interessante extra mogelijkheid: het uploaden van tiled packages. In het kort: je gebruikt de rekenkracht van je eigen machine met daarop ArcGIS for Desktop om de tiles te generen. Het resultaat upload je naar ArcGIS Online om daar als tiled service aan te bieden. Deze tip gaat je helpen om credits efficiënt in te zetten.

tilen vanaf de ArcGIS Desktop

tilen vanaf de ArcGIS Desktop

Nog een tip: bij het maken van de tiled service heb ik een custom tiling schema meegegeven. Als bron heb ik de topografische basiskaart in RD gebruikt om de tiling levels over te nemen. Deze basiskaart volgt de door Geonovum  opgestelde  richtlijn voor schaalniveaus. Vervolgens heb ik de grotere schaalniveaus weggehaald om te voorkomen dat je te diep kan inzoomen op de kaart. Dat is namelijk niet relevant voor deze story map (als het niets toevoegt, laat het dan weg). De tiled service zorgt ervoor dat de kaart snel wordt weergegeven bij in- en uitzoomen en pannen omdat ieder kaartbeeld al vooraf is gegenereerd.

 

Focus op het verhaal

popup

een uitnodigende pop-up

De kaart is gemaakt met ArcGIS Online, er is een zogeheten webmap gemaakt. Je kan de kaart openen in de ArcGIS.com map viewer, maar daar kies ik bij dit verhaal bewust niet voor. Het gaat om het verhaal van de kaart, niet om de applicatie waarin het zit. De templates van ArcGIS Online zijn ideaal om een eenvoudigere interface te bieden. In de template combineer ik de kaart met een zinvolle titel en beschrijving. De titel en beschrijving vormen de introductie van het verhaal en moeten uitnodigen om in de kaart op zoek te gaan naar verdwenen dorpen. Begin de beschrijving niet als ‘Deze kaart toont de verdwenen dorpen’, maar probeer een aantrekkelijke tekst die het onderwerp neerzet (net als bij een blogpost..).

Ook de pop-ups moeten uitnodigen om verder te zoeken. De verdwenen dorpen, die zichtbaar zijn op de kaart, zijn niet anders dan punten, die op een bepaalde wijze gesymboliseerd zijn. Achter de punten hangt een tabel met informatie. Deze informatie kan in tabelvorm worden gepresenteerd, maar ArcGIS Online biedt met pop-ups een eenvoudige manier om de gegevens in een tabel op een zinvollere manier te presenteren.

In dit voorbeeld van verdwenen dorpen in Nederland is de volgende pop-up aangemaakt:

In {periode} lag hier nog het {type_}je {nederzetting}. De reden van de verdwijning van {nederzetting} is: {reden}.

U leest meer over {nederzetting} in het boek ‘Verdwenen Dorpen in Nederland’, deel {boek}, hoofdstuk {hoofdstuk}, pagina {pagina}.

Door de tekst te combineren met de gegevens in de onderliggende tabel kan je een pop-up configureren, die meer informatie deelt. De onderdelen tussen de { } zijn de verwijzingen naar de kolommen met de attribuutinformatie.

 

Aan de kaartlezer laat ik de uiteindelijke beoordeling van dit werk. Mijn dank gaat uit naar Bert Stulp voor dit geweldige idee en voor een heel andere blik op de geschiedenis van ons land (verkrijgbaar via Bol). Daarnaast gaat uiteraard mijn dank uit naar mede-kartograaf Eddie Poppe. Het ontwerp van de kaart en de gebruikte bronnen zijn allemaal zijn werk. Graag tot de volgende story map!

LinkedInFacebookTwitterDeel deze blogpost
Posted in ArcGIS | Tags: , , , , | 3 Comments