Category Archives: Smart communities

Vier voorbeelden van smart mobility in kaart gebracht

Nederland is een dichtbevolkt land met een groeiende economie. Als gevolg hiervan heeft ons land slimme oplossingen nodig voor de toenemende mobiliteit. De infrastructuur is weliswaar hoogwaardig, maar ook complex en drukbezet. Inmiddels leveren sensoren informatie over weersinvloeden en verkeer. Hoe kunnen we besluiten nemen gebaseerd op deze data om mobiliteit op een slimmere manier te verbeteren?

Mobiliteit is een ruimtelijk patroon. De oplossing is om het mobiliteitsvraagstuk ruimtelijk te benaderen door locatie als uitgangspunt te nemen. Reeds beschikbare separate registraties kunnen ruimtelijk worden geanalyseerd als netwerk waarmee inzicht verkregen kan worden en deze data wordt omgezet in kennis. Vanuit deze kennis kunnen trends in mobiliteit gevonden worden en maatregelen genomen worden om slim met mobiliteit om te gaan.

De vier onderstaande voorbeelden tonen aan hoe locatie-analyse via helpt bij het inzicht in mobiliteit. Deze geografische informatie geeft inzicht in waar problemen spelen én in de samenhang van meerdere databronnen.
Welke structurele problemen zijn er op te lossen als we sensordata langere tijd opslaan en analyseren? Snappen we beter hoe we Nederland bereikbaar kunnen houden? En wat als we daarmee in de toekomst de infrastructuur beter kunnen inrichten?

Voorbeeld 1 – Bereikbaarheid van de snelweg
De kaartlaag (te gebruiken als basiskaart) visualiseert de bereikbaarheid van het hoofdwegennet (de auto(snel)weg) voor heel Europa. Gebieden die binnen 10 minuten van een oprit of afrit liggen, worden op deze kaart benadrukt. Hiermee wordt duidelijk hoe het secundair wegennet aansluit op het primair wegennet. Deze kaart geeft antwoord op de vraag welke gebieden snelle toegang tot het Hoofdwegennet hebben. Het is vervolgens interessant om te onderzoeken welk type verkeer (vracht, recreatie, werk) hier gebruik van maakt inclusief hoeveelheid verkeer. Dit kan door gebruik te maken van CBS data en data over bedrijfsterreinen. Indien vervolgens gekeken wordt naar data over bereikbaarheid (vertragingsminuten), veiligheid (ongevalsregistratie) en milieu (landelijk meetnet) kan inzicht in worden verkregen hoe mobiliteit scoort binnen de verschillende gebieden.

Voorbeeld 2 – Live kaart met drukte en ongevallen
Openbare data van de Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) wordt live gevisualiseerd. Bij grotere knooppunten of ringwegen van steden als Rotterdam en Amsterdam, zijn vaak vertragingen zichtbaar. Hier gebeuren ook relatief meer ongelukken. Waar de realtime verkeerskaart en ongevallen een goed overzicht van de verkeerswegen visualiseren, is het met ArcGIS mogelijk eigen gegevens te combineren en (netwerk-)analyses uit te voeren. De reden van vertragingen worden hiermee achterhaald en trends kunnen worden gevonden.

Voorbeeld 3 – Luchtkwaliteit met Weer & Verkeer
Dit dashboard met realtime luchtkwaliteitgegevens (RIVM), verkeersnelheden (NDW), weergegevens (Buienradar) en actuele weerinformatie is in één actueel overzicht gepresenteerd. De vraag is welke samenhang kan hierin ontdekt worden. Passen automobilisten hun weggedrag aan tijdens regenbuien? Is dan tevens minder verspreiding van fijnstof? Is er meer emissie van fijnstof bij 130 km/u autosnelwegen ipv 100 km/u autowegen? Dit dashboard geeft een realtime overzicht. De achterliggende data kan tevens gebruikt worden om trends te vinden.

Voorbeeld 4 – Actueel overzicht parkeerplaatsen
Een groot aandeel van fijnstof emissie in de stad wordt veroorzaakt door zoekverkeer naar een parkeerplaats. Actuele locatie-gegevens kunnen structurele knelpunten van de mobiliteit aanpakken. Kijk bijvoorbeeld naar deze applicatie waar een overzicht van beschikbare parkeerplaatsen wordt weergegeven. Hier is de totale capaciteit en bezetting van alle parkeergarages zichtbaar. Klik op een parkeergarage voor meer informatie. Inwoners maar ook bezoekers zijn zo goed geïnformeerd waar zij kunnen parkeren. Dit bevordert de doorstroming in de stad. Minder zoekverkeer resulteert in verbetering van verkeersveiligheid en minder uitlaatgassen.

Meer mogelijkheden
Dit zijn slechts vier voorbeelden hoe de huidige mobiliteit gevisualiseerd en/of geanalyseerd kan worden.  Er zijn natuurlijk nog veel mogelijk mogelijkheden. Ik ben erg benieuwd naar jullie informatiebehoefte.

Meer informatie
ArcGIS helpt bij mobiliteitsvraagtstukken. Bent u beniewd wat ArcGIS voor kan betekenen? Neem voor meer informatie contact op met Marcel de Rink via: contact@esri.nl

Posted in ArcGIS, ArcGIS Pro, Beweging, Esri, Smart communities | Tags: , , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Vier voorbeelden van smart mobility in kaart gebracht

Starten met big data: van ambitie naar inzicht

Steeds meer organisaties hebben de ambitie om actief big data in te zetten. Deze organisaties staan voor een grote uitdaging: hoe kom je van die verschillende datastromen tot een bruikbaar inzicht en dus waarde voor de business? Dagelijks werk ik met diverse organisaties aan deze uitdaging via bijvoorbeeld pilots. Daarbij komen twee aspecten regelmatig terug. Hoe pak ik het technisch inhoudelijk aan? En hoe pak ik het organisatorisch aan? In dit blog deel ík mijn ervaring over deze pilots en geef ik wat gerichte adviezen.

Datagedreven en informatiegestuurd werken
De ambitie om big data in te zetten, is vaak onderdeel van het beleid om datagedreven en informatiegestuurd te werken. Organisaties beseffen dat het benutten van beschikbare realtime datastromen en het analyseren van de enorme hoeveelheden aan data dat daaruit voorkomt, antwoorden kan bieden op vraagstukken waar ze al langer mee worstelen. Het geef inzicht zoals nooit tevoren. Het besef of de ambitie moet nu daadwerkelijk worden omgezet naar een concreet plan van aanpak. Maar welke technische en procesmatig stappen zijn daarvoor nodig?

HET TECHNISCHE ASPECT
Bij het werken met realtime en big data hanteren we technisch inhoudelijk vaak de volgende stappen om tot inzicht te komen.

Stap 1: Verwerk de data
Het binnenhalen en verwerken of bewerken van realtime data met ArcGIS GeoEvent Server. Met deze realtime verwerking kunnen we ook realtime gebeurtenissen detecteren en op basis hiervan alarmeringen inrichten in een bedrijfsproces op de kaart, in dashboards of andere middelen zoals sms of e-mail. Denk hierbij aan het detecteren van overschrijdingen van bepaalde waarden bij statische sensoren of aan het binnenkomen of verlaten van bepaalde gebieden bij dynamische sensoren zoals gps signalen.

Stap 2: Sla de data op
De realtime data die binnen wordt gehaald, kan tevens opgeslagen worden in de Spatiotemporal Big Data Store. Deze database is gebaseerd op ElasticSearch-technologie, waarmee een enorme hoeveelheid data extreem efficiënt opgeslagen kunnen worden. Heeft de organisatie al ergens anders big data opgeslagen? Dan kunnen we hier ook op aansluiten of deze data overbrengen naar de Spatiotemporal Big Data Store. Voordeel van dit laatste is (de naam zegt het al) dat de data over ruimte (spatio) en tijd (temporal) bekeken kan worden vanuit deze database.

Stap 3: Visualiseer het resultaat
Aangezien de Spatiotemporal Big Data Store automatisch on-the-fly de data over tijd en ruimte kan aggregeren en visualiseren is het eenvoudig om patronen over tijd en ruimte te ontdekken in de kaart.

Stap 4: Analyseer patronen en krijg inzicht
Ten slotte is het zaak om de waargenomen patronen door middel van verdere analyse hard te maken of op basis van de opgeslagen data nieuwe analyses uit te voeren voor verder inzicht. Met GeoAnalytics Server is het mogelijk om tijd-ruimte-analyses die we kennen vanuit het GIS, ook uit te voeren op big data door serverkracht te benutten bij de berekeningen.

HET ORGANISATORISCHE ASPECT
Organisatorisch zijn er natuurlijk veel afhankelijkheden per organisatie. Toch is er een aantal succesfactoren te definiëren.

Stap 1: Begin klein
Begin vanuit een vraag, niet meteen vanuit de businesswaarde. Als het antwoord gevonden is, valt vaak pas te bepalen hoeveel waarde het antwoord voor de business heeft. Klein beginnen kan goed in de vorm van een pilot. Hiervoor bieden wij vanuit Esri bijvoorbeeld het Sense Data Lab aan. Dit is een complete GIS-omgeving die we beschikbaar stellen ten behoeve van pilots met organisaties die de waarde van realtime en big data GIS willen verkennen.

Stap 2: Zorg voor de beschikking over kennis en tools
De GIS-tools zijn dus beschikbaar in het Sense Data Lab. GIS-tooling aanvullen met andere niet ruimtelijke analyse tools kan helpen. Zo heeft elke tool bepaalde sterke punten waar we gebruik van kunnen maken. Ook is het goed om de kennis van betrokkenen multidisciplinair te laten zijn.

Stap 3: Opschalen van de uitgewerkte analyse
Nadat de analyse compleet is uitgedacht en succesvol is uitgevoerd op een subset van de data, is het zaak om de analyse te herhalen op de complete dataset. Daarbij kan zo nodig de rekenkracht ook opgeschaald worden door het toevoegen van servers.

Stap 4: Successen delen en borgen binnen de organisatie
Na een succesvolle pilot delen we de successen van de pilot binnen de organisatie en denken we met de organisatie mee over meer vraagstukken die met de inzet van big data beantwoord kunnen worden. Tevens bespreken we hoe we de opgedane kennis kunnen borgen binnen de organisatie en welke tools de organisatie permanent tot zijn beschikking wil hebben.

Zo starten we met een enkele vraag waar de organisatie al langer mee worstelt en eindigen we met een omgeving die klaar is voor meer big data vraagstukken.  Zo kan er actief big data ingezet worden en datagedreven en informatiegestuurd gewerkt worden.

Meer informatie
Wilt u meer informatie over hoe u realtime data of big data effectief kunt inzetten in uw organisatie? Neem voor meer informatie contact met mij op via contact@esri.nl.

Wilt u de potentie van realtime data of big dat verkennen? Dat kan nu in het Sense Data Lab. Esri Nederland heeft dit lab ingericht zodat organisaties snel, veilig en in vrijheid de potentie van realtime en big data GIS kunnen verkennen in de vorm van pilots.

Posted in ArcGIS, Smart communities | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Starten met big data: van ambitie naar inzicht

“Betrek mij!”, roept de burger

Nederlanders willen graag samenwerken met de gemeente, maar worden op dit moment voor hun gevoel niet of nauwelijks betrokken bij het werk van de gemeente. Deze en andere opvallende onderzoeksresultaten publiceerde Vereniging Eigen Huis onlangs. Ik las in het rapport verder dat zo’n tweederde van de huiseigenaren ook vindt dat de gemeente onvoldoende communiceert over hun projecten. En driekwart van de ruim 7000 deelnemers geeft aan te willen samenwerken met de gemeente voor een betere leefomgeving.

Waarom nog geen samenwerking?
Het maakt niet uit met wat voor soort projecten; eigenhuis-bezitters willen samenwerken. Of het nu gaat om de aanleg van nieuwe wegen, herinrichting van parken of de sloop van gebouwen. En waarom werken gemeenten dan niet samen? Is het organisatorisch lastig, omdat de informatie intern teveel versnipperd is? Of ontbreekt er kennis over hoe je  eenvoudig kan samenwerken? Is er angst voor  weerstand of ‘meningen’? Is het omdat de werkzaamheden zijn uitbesteed aan aannemers en er geen afspraken zijn over communicatie?

Bron: Vereniging Eigen Huis, Bewonersinvloed bij plannen in de leefomgeving, februari 2018

Integraal samenwerken vraagt afstemming
De gemeente heeft een enorm breed scala aan verantwoordelijkheden voor de buitenruimte. Het is daarom inderdaad vaak lastig om uit een grote reeks van grote en kleine projecten (naast de daadwerkelijke uitvoering) ook nog te denken aan de inwoners.
Welke projecten zijn er binnen een gemeente bijvoorbeeld? Het riool of de weg is toe aan vervanging. Of: vanuit verkeersveiligheid moet een kruispunt een rotonde worden. En: het energiebedrijf wil graag de gasleiding vervangen.

Elke afdeling doet het werk vanuit zijn eigen vak en eigen begroting. Afstemming met andere afdelingen of organisaties maakt het lastiger en kost weer meer tijd. Ook al zijn daar soms winsten te behalen in de afstemming, door werkzaamheden te combineren, toch is dit lastig. Vaak komt dit ook omdat elke afdeling in zijn eigen beheerpakket en eigen wereld dit aan het inplannen is. Afstemming is dan een extra handeling. En dat is dan nog alleen de afstemming met andere vakinhoudelijke mensen, laat staan als je dat ook nog moet afstemmen met inwoners met minder kennis en soms andere belangen.

Bron: Vereniging Eigen Huis, Bewonersinvloed bij plannen in de leefomgeving, februari 2018

Organisatorisch afstemmen om kosten te besparen
Hoe pak je dit goed aan? Een groot aantal gemeenten is ermee bezig; het gaat om organisatorisch afstemmen van projecten, zodat afdelingen maar ook andere organisaties niet in elkaars vaarwater zitten en er kan worden samengewerkt. De eerste stap is weten ‘waar’ projecten worden uitgevoerd: wie is de contactpersoon, wat is de planning en wat zijn de werkzaamheden. Met dit centrale kaartbeeld heeft iedereen meer inzicht op wat er gaande is op het grondgebied.

De volgende stap is dan dit kaartoverzicht, of een deel van de gegevens, te delen met inwoners. Bepaal daarna wie er verantwoordelijk is. Het belangrijkste is dat de informatie eenvoudig, snel, overal bereikbaar en laagdrempelig is. Hoeveel kost deze extra taak? Niet veel tijd en het levert ook extra informatie op. Met ArcGIS Online kan iedere projectleider met een inlogcode zelf de projecten intekenen, aanpassen en delen met anderen. De afdeling Communicatie kan deze zelfde kaart, eventueel vereenvoudigd, presenteren op de website en eventueel aanbieden als abonnementsservice voor belangstellenden via e-mail of whatsapp. Als iedereen zijn projecten op de kaart zet, dan is het snel te zien met wie je iets moet afstemmen.

Weerstand van inwoners: creëer een open houding
Inwoners willen meer van hun gemeente. Hoe komt dat? Misschien zijn gemeenten bang voor de weerstand of reacties van inwoners van wat ze dan te melden hebben. Dat kan. Mensen ventileren eenvoudig hun mening. Dat gebeurt echter ook als je niet communiceert. Het is beter om vooraf informatie te verstrekken en inwoners zoveel mogelijk te informeren, in plaats van te wachten tot de ergernis vergroot.

Bovendien is de nieuwe wetgeving voor de leefomgeving ook een aanleiding om deze houding van een dicterende overheid naar faciliterende en open overheid te transformeren. De overheid kan zo co-creëren met haar inwoners. Het betrekken van aannemers bij de werkzaamheden kan door hen op dezelfde projectenkaart toegang te geven om hun planning in te vullen en eventuele wijzigingen direct zelf door te laten voeren. Ook dan kan het nuttig zijn als ze zelf kunnen zien met wie ze te maken krijgen bij de uitvoering in andere naastgelegen of overlappende projecten.

Integraal aan de slag
Op basis van het onderzoek van VEH is er dus een goede aanleiding voor gemeenten om in buurten met veel koopwoningen meer aan communicatie te doen over projecten. Voor de communicatie is het echter van cruciaal belang dat dit juiste en correcte informatie is en dat dit eenvoudig beheerd moet kunnen worden door de directe betrokkenen. Niet een extra taakje voor de afdeling Communicatie of voor het projectbureau, maar een integraal onderdeel van het werk van de projectleiders, waarbij de informatie eerst en vooral voor de projectbetrokkenen nuttig en informatief is. De afdeling Communicatie kan dan op basis van deze brondata een kaart publiceren die voor de inwoners inzichtelijk en begrijpelijk is.

Het kan met ArcGIS 
De beschreven aanpak kan gerealiseerd worden op basis van ArcGIS met standaard configuratie, wat snel en eenvoudig te realiseren is. De meeste gemeenten in Nederland beschikken over een ArcGIS Desktop-licentie, waardoor ArcGIS Online direct beschikbaar is en een openbare projectenkaart direct is te realiseren, zonder extra onderhoudskosten.

Wilt u meer weten over hoe dit is aan te pakken met ArcGIS Online? We kunnen u in contact brengen met andere organisaties die dit al succesvol doen en we kunnen helpen dit in te richten op een manier zoals u dat wil en past bij uw gemeente.

Wilt u aan de slag met een projectenkaart om daarmee de inwoners beter te informeren over de lopende en komende projecten in hun buurt? E-mail naar content@esri.nl

Posted in Esri, samenwerken in de keten, Smart communities | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor “Betrek mij!”, roept de burger

Als iedereen praat over smart, hoe pak je smart city-vraagstukken dan concreet aan?

Steeds meer steden willen een smart city zijn. Maar wanneer mag jezelf als stad een smart city noemen? Ik hoor steeds meer mensen om mij heen die een smart city wel zien zitten, want laten we eerlijk zijn: wie is nu niet ontzettend benieuwd hoe zijn stad over 10 jaar eruit ziet? Innoveren hoort bij Nederland. Hoe doen we dat? Hoe kunnen we nú onze kennis goed inzetten dat we hier in de toekomst van profiteren? En waarom is locatie essentieel in het analyseren van smart city-vraagstukken? Dit was één van de vragen die aan ons werd gesteld op het jaarlijkse topontmoeting smart city-evenement in Eindhoven.

Mensen trekken massaal naar de stad. Om te wonen, werken of te recreëren. En als er steeds meer mensen in de stad zijn, leidt dat ook tot steeds grotere uitdagingen op het gebied van veiligheid, economie, mobiliteit en duurzaamheid. Steden moeten dus snel anders georganiseerd worden om leefbaar te blijven. Zelfs zo snel dat de Rijksoverheid allerlei innovatieve projecten ondersteunt en een nationale smart city-strategie heeft opgesteld om steden vooral maar smart te maken. De urgentie is dus aanwezig.

Smart werken kan dankzij data. Tegenwoordig is data en ook open data overal aanwezig. We leven in een tijd waarin alles gevolgd kan worden met behulp van sensoren. Bijvoorbeeld de verkeerstromen meten, de loopstropen van bezoekers door een stad heen, het geluids- of warmteniveau of de luchtkwaliteit. Er is dus heel veel data beschikbaar.

Hoe kunnen we onze kennis zo inzetten dat we effectief gebruik maken van deze data? Ons antwoord: door locatie als uitgangspunt te nemen en deze data (uit verschillende bronnen) op een kaart te zetten. Door op basis van deze locaties analyses uit te voeren en zo patronen te ontdekken. Wist u bijvoorbeeld dat als u de bronnen van bijvoorbeeld het weer, het wegverkeer en de luchtkwaliteit op een kaart zet, dat u realtime kunt zien wat er gebeurt? Dat deze data als big data wordt opgeslagen en dat u de gegevens over een periode kunt analyseren? Zo ontdekt u nieuwe patronen en kunt u beleid slim aanpassen.

Dashboard

Met dit voorbeeld stonden mijn collega Bert Vermeij en ik vorige week op het smart city-evenement 2017 in Eindhoven. Een jaarlijkse topontmoeting waarbij verschillende mensen uit de energie- en mobiliteitssector, technisch universiteiten en beleidsmedewerkers van diverse overheden aanwezig waren. Een groep mensen die doorgaans nog niet met een Geografisch Informatie Systeem werkt. Maar wat was het vernieuwend voor ze! Een platform waarbij op basis van locatie allerlei (realtime) data geanalyseerd wordt.

Wat is uw idee? Vanuit Esri Nederland dagen we u graag uit om úw idee te presenteren. Welke bronnen zou u willen combineren op de kaart? Als u nog niet waar u kunt beginnen helpen onze smart city experts u graag verder. Informeer naar de mogelijkheden via contact@esri.nl

Posted in open data, Smart communities | Tags: , , , , | Reacties uitgeschakeld voor Als iedereen praat over smart, hoe pak je smart city-vraagstukken dan concreet aan?

Zo begin je een smart community!

Bent u ook bezig met hoe u uw stad of leefruimte kunt verbeteren? Of het nu gaat om het verminderen van de criminaliteit, het verbeteren van de volksgezondheid of het vergroten van de werkgelegenheid: het doel is een veilige, gezonde, leefbare, welvarende en goed beheerde omgeving. Dit levert grote uitdagingen op. Om dit te realiseren moeten de overheid, het bedrijfsleven en burgers sector-overstijgend samenwerken. Oftewel: ze moeten zich organiseren als smart community. Hoe krijgt u dat voor elkaar?

HOE BEGIN IK?
Esri_AdobeStock_74068200De eerste stap bij het creëren van een smart community is ervoor zorgen dat er open en transparant gewerkt wordt. Verbind mensen met de informatie en tools die ze nodig hebben. Gemeenten, burgers, bedrijven en belanghebbenden binnen de community moeten samenwerken en hebben daarom toegang nodig tot relevante informatie. Dit is een essentieel onderdeel van een smart community.

WAT HEB IK NODIG?
Voor een smart community heeft u een leider, invloed en technologie nodig:
1. Een community heeft een leider nodig. Hij of zij moet begrijpen dat deze initiatieven een hoge prioriteit hebben en hij/zij moet goed kunnen schakelen met en tussen verschillende afdelingen/belanghebbenden.
2. Een community heeft invloed nodig. Het moet in staat zijn om het beleid en de interne processen die de initiatieven van de community teweeg brengen, aan te kunnen passen.
3. De leden van de community hebben behoefte aan een goede technologische infrastructuur. Met de juiste analyses en visualisaties van locatie-gebaseerde tools kunnen zij inzicht krijgen en nadenken over de juiste aanpak van de uitdagingen.

SAMENWERKEN IN EEN PLATFORM: GEBRUIK GIS
internet bankingData is overal. Er wordt steeds meer gemeten met behulp van sensoren, zoals camera’s, meetstations van verkeerstromen of geluids- en of warmtemetingen. Het ArcGIS-platform kan grote hoeveelheden aan data (big data) geografisch visualiseren. Data vanuit verschillende bronnen en doelen wordt in ArcGIS gecombineerd en kan geanalyseerd worden. Hierdoor ontstaan nieuwe inzichten, die binnen én buiten de community eenvoudig gedeeld kunnen worden. Het ArcGIS-platform dient zo als basis om efficiënt samen te werken en kennis te delen.

HOE MAAKT GIS MIJN COMMUNITY SMART?
Er zijn vijf speerpunten die een community in staat stelt om een smart community te zijn:
• Samenwerking: verbind mensen met data (open data, big data en realtime data) in alle afdelingen en belanghebbenden. Deel informatie met belanghebbenden via kaarten en apps.
• Bewustwording: analyseer en combineer data uit verschillende bronnen. Realtime data toevoegen in de analyse vergroot de bewustwording.
Beslissingen: besluit met zekerheid door patronen te ontdekken, te analyseren, op te sporen, te begrijpen en te koppelen aan data over de openbare orde, infrastructuur, economie, gezondheid en veiligheid. Zo is het mogelijk om met zekerheid beslissingen te nemen.
• Toegankelijkheid: stel medewerkers in staat om data te bekijken, te verzamelen en te werken met gegevens via hun mobiele devices.
• Betrokkenheid: wees transparant naar belanghebbenden, door te communiceren via kaarten en apps. Het uitwisselen van informatie over innovatieve oplossingen draagt bij aan het vertrouwen en creëert draagvlak bij het publiek.

young asian woman use cell phone taking photo in cityAAN DE SLAG
Een smart community kan een lokaal, regionaal of landelijk doel hebben. Wilt u zelf aan de slag in een smart community en wilt u advies? Esri Nederland informeert u graag over de mogelijkheden. Neem voor meer informatie contact op: contact@esri.nl (0)10 217 07 00.

Posted in Smart communities | Tags: , , , | Reacties uitgeschakeld voor Zo begin je een smart community!